Autonomiczne roboty mobilne a wymagania prawa polskiego

Roboty mobilne – odpowiedź na współczesne wyzwania

W dzisiejszym świecie coraz częściej można usłyszeć o robotach, których automatyzacja pozwala na szerokie spektrum działania w obszarze transportu, jak i magazynowania. Na rynku dostępne są automatyczne roboty mobilne (AGV) oraz autonomiczne roboty mobilne (AMR), ale czym one tak naprawdę są? Oba typy robotów (AGV i AMR) działają na podstawie wgranej mapy w systemie robota. Jednakże automatyczne roboty mobilne (AGV) widząc przeszkodzę na swojej trasie przejazdu zatrzymują się. Powrócą do dalszej jazdy w momencie usunięcia przeszkody. Z kolei autonomiczne roboty mobilne (AMR) widząc przeszkodę na swojej trasie przejazdu zatrzymają się, gdzie po chwili omijają przeszkodę i korygują trasę przejazdu.

Regulacje prawne

Samodzielność pracy robota i bezpieczeństwo jego pracy wobec osób poruszających się wokół daje użytkownikom możliwość redukcji obciążenia pracą pracownikom, ale co z przepisami? Niestety, innowacyjność robotyki w świecie zakładów pracy nie daje odbiorcom szczegółowych wskazówek odnośnie bezpieczeństwa i higieny pracy, stąd za podstawę należy przyjąć akty normatywne takie jak:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy,
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn,
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym,
• Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym,
• Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego,
• Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności,
• Instrukcja producenta urządzenia.

Ponadto za podstawę można również przyjąć:

• ISO 3691-4:2020 (Wózki bez operatorów),
• PN-EN ISO 3691-4 (Przygotowanie otoczenia wózka).

Jednakże w odniesieniu do powyższych przepisów pojawia się pytanie, a zarazem problem przy użytkowaniu robota podnośnikowego z mechanicznym napędem podnoszenia, który zgodnie z rozporządzeniem podlega pod urząd dozoru technicznego, gdzie wymaga się uprawnień operatora. Kto jest operatorem? Na to pytanie powinniśmy sobie odpowiedzieć tak naprawdę sami, biorąc pod uwagę:

• wymagania instrukcji eksploatacji urządzenia,
• wymagania przepisów o dozorze technicznym,
• rodzaj realizowanych czynności przez osobę np. konserwacja robota. Tudzież osoba, która prowadzi konserwacje robota, może zostać uznana za operatora urządzenia.

Reasumując – pozytywny aspekt postępu technologicznego daje przedsiębiorcom możliwość odciążenia pracowników lub nawet całkowite zastąpienie człowieka na stanowisku pracy. Brak zmęczenia robota, a jedynie jego przerwy na ładowanie, dają możliwość zdecydowanego zwiększenia efektywności całego procesu pracy w firmach, choć to nie zwalnia pracodawcy z obowiązku stosowania się do przepisów prawa polskiego. Roboty autonomiczne to nasza przyszłość. Pamiętajmy jednak, że duszą każdej firmy są ludzie. Idealnym wydaje się zatem model, w którym robot to pomocnik pracownika, strażnik zagrożeń na miejscu pracy.