Koniec roku to czas podsumowań w każdej firmie. Również dla obszaru związanego z bezpieczeństwem i higieną pracy. Zbieramy dane do analiz rocznych ale przed nami również sprawozdania. Styczeń to czas corocznych sprawozdań o warunkach pracy i substancjach rakotwórczych, mutagennych i reprotoksycznych. W styczniu 2025 roku po raz pierwszy będziemy wykonywać sprawozdawczość z substancji reprotoksycznych.
Z-10 to sprawozdanie dotyczące warunków pracy w zakładzie, składane online na profilu zakładu pracy w portalu sprawozdawczym Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Sprawozdanie to należały złożyć do 15 lutego za poprzedni rok kalendarzowy.
Sprawozdanie to jest zbiorem najważniejszych danych o warunkach pracy w zakładzie podzielonych na 3 grupy informacji:
- Dział 1. Zagrożenia czynnikami szkodliwymi i niebezpiecznymi dla zdrowia na stanowiskach pracy, na których zostały przekroczone obowiązujące normy (na podstawie przeprowadzonych aktualnych badań i pomiarów).
- Dział 2. Pracownicy zatrudnieni w warunkach zagrożenia (stan w dniu 31 XII).
- Dział 3. Działania profilaktyczne w danym roku sprawozdawczym– ocena ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy.
Obowiązek sporządzenia Z-10 jest określony w rozporządzeniu ([1], tabela, poz. 190) i jest nałożony na następujące podmioty gospodarki narodowej, których liczba pracujących wynosi 10 lub więcej osób, prowadzące działalność przeważającą lub drugorzędną zaklasyfikowaną według PKD do sekcji:
A (z wyłączeniem grupy 01.7 oraz klasy 03.11),
B,
C,
D,
E,
F,
G,
H,
J (z wyłączeniem działu 59 oraz grupy 63.9),
M (z wyłączeniem działów 69, 70, 71, 73, 74),
N (z wyłączeniem działów 78, 80, 82),
podklasy 85.42.Z,
działów 86 i 95 – według jednostek lokalnych.
Aktualnie obowiązuje metoda obserwacji reprezentacyjnej na dobranej celowo próbie. Oznacza to, że spośród zakładów ze wskazanymi powyżej kodami PKD, zostaną wybrane zakłady, na które zostanie nałożony obowiązek sporządzenia Z-10.
Co musisz zrobić?
Musisz zalogować się na konto zakładu na platformie GUS i sprawdzić, czy formularz Z-10 został przypięty do profilu zakładu jako obowiązek sprawozdawczy.
- Jeżeli tak – musisz wypełnić formularz.
- Jeżeli nie – nie musisz wypełniać formularza.
Sprawozdanie dotyczące czynników rakotwórczych, mutagennych i reprotoksycznych musi opracować i terminowo złożyć każdy pracodawca, u którego stosuje się (lub wytwarza) substancje, mieszaniny, czynniki lub procesy o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym. Jeśli takie substancje, mieszaniny, czynniki lub procesy nie występują, nie trzeba sporządzać i składać sprawozdania.
Termin składania sprawozdań upływa 15 stycznia za poprzedni rok. Jeżeli ta data wypada w dzień ustawowo wolny od pracy lub w sobotę, sprawozdanie można przesłać najpóźniej kolejnego dnia roboczego.
Sprawozdanie należy przygotować w 3 egzemplarzach. Jeden zostaje w zakładzie, a pozostałe należy złożyć:
- właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu oraz
- właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.
Przesyłając sprawozdanie nie dołączasz do niego żadnych rejestrów, wyników pomiarów środowiska pracy, ani jakichkolwiek innych dokumentów.
Jeśli zakład zaprzestał stosowania jakiejś substancji, mieszaniny, czynnika lub procesu o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, nie uwzględniasz go w sprawozdaniu. Jeśli był to jedyny element sprawozdania – w ogóle go nie składasz. Należy jednak pamiętać, że istotny jest tutaj termin zaprzestania stosowania czynnika.
WAŻNE: zmienił się wzór sprawozdania rocznego, który zamieszczony został w załączniku 2. Za rok 2024 dane należy przesyłać z wykorzystaniem nowego wzoru.



